Diz Kireçlenmesi Nasıl Tedavi Edilir? | Prof. Dr. Cem Nuri Aktekin

Özellikle yürüyüşte, merdiven çıkmada, inmede ciddi sorunlar oluşmaya başlıyor. Ciddi de rahatlama sağlayabiliyoruz bu tedavilerle. Dediğim gibi en çok diz ve kalça kreşlenmelerine bağlı protezler uyguluyoruz. Ortopedistler için sürekli ne zaman bir travma görsek ve şey yapıyorsak çoğunluğunun bu spor halı sahibi yaralanmaları olduğunu da göremiyoruz.  Bazı hastalarımız kırık olduğunu anlamadan üzerine basarak gidiyor ve hakikaten ciddi sorunlar ulaşabiliyor. Kırık oluştuktan sonra paça suyu, kemik içmesi...  Evet, bu çok yaygın bir şey. Bizde klasik söylediğimiz şey şudur...  Başka TV'den Reçete programından herkese merhaba. Yeni bir sağlık sohbetiyle karşınızdayız.  Ankara Volcan Studiosundayız. Bugün diz sorunlarını konuşacağız. Kreşlenmeyi konuşacağız. Ayak sağlığını, ayak bileği sorunlarını konuşacağız. Çok değerli bir konuğumuz var. Ortopedi ve travmatoloji uzmanı Prof. Dr. Cem Nuri Aktekin.  Hocam hoş geldiniz, nasılsınız? Teşekkürler, sağ olun.Sizler nasılsınız? Çok sağ olun, çok teşekkürler.  Hocam hemen şeyle başlayalım mı? Kreşlenme nedir, belirtileri nedir, kendini nasıl gösterir?  Bununla başlayalım istiyorum.  Kreşlenme öncelikle nedeni bilinmeyen veya başka bir nedene bağlı olarak oluşabilen bir durum. Bu durumda biz özellikle ağrıyla karşımıza geliyor.  Diz ağrısı yapan nedenlerin aslında bakarsınız halk arasında en sık gördüğümüz nedenlerden bir tanesi.  Ne oluyor? Diz eklemindeki, içindeki kıkırdak gibi, menüsküs gibi yapılar dejenere olarak kreşlenerek  bir süre sonra ağrı ve harekette kısıtlılıkla karşımıza gelen bir durum. Bu durum hakikaten hastanın genel yaşantısını çok ciddi şekilde bozan ve günlük yaşantısını bozan,  uykusunu bozan bir rahatsızlık olarak karşımıza gelen bir durum.  Çok da yaygın olarak görüyoruz hala değil mi hocam? Özellikle yaş ilerledikçe ve yaş beklentimiz arttıkça daha sık olarak karşımıza çıkıyor. Ağrının yanında başka belirtileri, etkenleri, teşhis edilmesinde dikkat edilmesi gereken belirtiler? Özellikle yürüyüşte, merdiven çıkmada, inmede ciddi sorunlar oluşmaya başlıyor. Çünkü bu eklem arasındaki problemler, oradaki yapılarındaki bozukluklar eklemin içerisinde ağrıya neden oluyor.  Özellikle de yokuş inme, yokuş çıkma, merdiven inme çıkma sırasında ciddi ağrılarla karşımıza çıkıyor.  Ama ilerleyen zamanda tamamen gece yatarken dahi ağrı oluşan, dururken istirahatte dahi ağrı oluşan bir durum ile karşımıza çıkan bir durum. Tedavisinin geciktirilmemesi gerekiyor galiba değil mi hocam? Evet. Tedavisi farklı evrelerde farklı olduğu için erken evrede mümkün olduğu kadar müdahale etmeye çalışmak en ideali.  Farklı farklı tedaviler var.  Erken teşhis tedavide çok önemli. Şüphesiz. Özellikle diz ağrısı olan belli bir yaşçının ilerisine gelmiş hastalarda erken aşamada belki daha kolay tedavi edebilecekken ilerleyen aşamalarda çok daha ciddi ameliyatlarla tedavi edebilecek hale gelebiliyoruz. Peki tedavisine gelsek, tedavisi nasıl oluşuyor, süreç nasıl gelişiyor, teşhis konuldu, sonrası?  Tabi diyorum ki evreleri var. Erken aşamada bir teşhis konduğu zaman öncelikle tabii ki fizik tedavi gibi veya o bölgeye uygulayacağımız çeşitli enjeksiyonlar gibi erken aşamada en azından tedaviyi birazcık daha erteleyecekken, kesin tedavi birazcık daha erteleyecek eşimaları yapıyoruz.  Ki ağrı keficiler, buna benzer ilaçlar, ki halk arasında çok sık kullanılan… Hemen cerrahi müdahaleye geçilmiyor. Evet. Tabii ki ama geç dönemde karşımıza çıktıysa aslında mecburen yapmak zorunda kalabiliyoruz. Dediğim gibi öncelikle fizik tedavi ve en önemlisi de hastalarımızın yapabileceği tabii ki kilo kontrolü. Çünkü özellikle diz kereçlenmesinden bahsediyorum. Fazla kilolu hastalarda çok daha sık karşımıza çıkıyor. O yüzden de mümkün olduğu kadar…  Fazla kilo tetikliyor değil mi? Evet.Çünkü bizim aldığımız bir kilo oraya çok daha fazla olarak yansıdığı için eklemlere,  o da kereçlenmenin oluşumunu çok ciddi olarak artırmakta. Sonrasında tedavinin ilerleyen aşamalarında… Yani fizik tedavi yaptık. Çeşitli medikal tedaviler yaptık. İlaç ilaçı uygulandı.  İlk dediğimiz için de çeşitli enjeksiyonlarımız var.  Bunlar hani duymuşsunuzdur PRP'den, kök hücresinden, hiyalonik asitten çok farklı çeşitli enjeksiyonlar var. Bunlar literatürde henüz yüzde yüz etkin diyememiz mümkün değil ama hastaların çok büyük bir kısmında… Çok yaygın kullanılıyor aslında bunlar. Tedavi de çok yaygın kullanılıyor. Çok ciddi de rahatlama sağlayabiliyoruz bu tedavilerle. Ama daha çok tedavi edici özelliği yok.  O semptomların biraz daha azaltılması aşamasında bize faydası oluyor.  Özellikle o ağrılı dönemin daha rahat geçirilmesi anlamında bize çok faydası olduğunu söylemem mümkün. Ama dediğim gibi çok farklı tipleri var.  Hani hangisi seçecek?  Genellikle doktorun kendisine bağlı olarak değişen bir durum söz konusu.  Cerrahi operasyonlar…  Artık…  Medikal tedaviyi fayda sağlamalı cerrahi operasyon yapılması gerekiyor. İleri aşamaya geldikten sonra ki özellikle bizim söylediğimiz şey artık hiç yol yürüyemeyecek düzeye gelmek veya uykuyu da çok ciddi ağır yapıp kendisini hastayı uyandıran durumlarda diz protezi dediğimiz durumu yapıyoruz.  Diz protezi nedir? Bu bozulmuş, dejener olmuş menüsküsler, kakırdak, bağlar hepsini çıkarıp oraya koyduğumuz özel alışımlardan oluşmuş metal implantların yerleştirmesi şeklinde bir cerrahi işlemdir.  Zor mu hocam operasyon süreci? Yani sonuçta aslında bakarsak kireçlenme diye genel olarak konuştuğumuz için her eklem kireçlenebilir. Yani omuz eklemi de diz de kalça da en çok uyguladığımız zaten diz ve kalça protezleridir.  Aslına bakarsanız tabi ki zor bir cerrahidir. Yani hasta için biraz daha zor bir cerrahidir ama bu aşamaya geldikten sonra da maalesef yapacak başka tedavimiz yok. O yüzden de ağrıya mümkün olduğu kadar dayanabildiği kadar dayanmasını  ve en son aşamaya gelmeden de proteze geçmeyi düşünmüyoruz.  Cerrahi operasyonu olabildiğince geç olmasını öneririz.  Peki operasyon sonrası bakım, hastanın bakımı?  Tabi hangi bölge yapılırsa ona göre değişebiliyor ama dediğim gibi en çok diz ve kalça kireçlenmelerine bağlı protezler uyguluyoruz. Genellikle bu ameliyatlardan sonra 2-3 gün hastanede yatış oluyor ve daha sonra saburcu ettikten sonra da  hastanın rehabilitasyon süreci çok önemli çünkü bu eski hareketlerin kazanılması,  ağrının yeniden oluşmamasının sağlanması ve aynı zamanda protezin korunması anlamında da rehabilitasyon süreci de en az cerrahi kadar önemli.  Ne kadar sürüyor hocam? Hasta ne kadar bir bakım altında kalmalı?  Bakım derken sonuçta çoğu protez cerrahisi sonrası her tez gün ayağa kaldırıyoruz, yürüyoruz.  Kendi kendine yürüyebilecek hale geliyor ama tabi ki erken aşamada birazcık destek gerekebiliyor. Kalça protezi ve diz protezi biraz daha farklı olabilir ama kabaca söyleyecek olursak 3 ay kadar bir iyileşme süreci geçiyor cerrahiden sonra.  O ortalama 3 ay hastaya kendine düzgün bakmalısın.  Evet, çünkü özellikle erken aşama birazcık daha riskleri açık olduğu için o dönemlerde hem bizim verdiğimiz ilaçlar hem de hastanın kendisine dikkat edecek,  yaşayacağı yaşantı protezin ömrünü kullanmasına açısından çok daha önemli olabiliyor. Operasyonların başarısı nasıl hocam? Şöyle oransal olarak.  Yani tabi ki her cerrahi işlem gibi, az önce söyledik de büyükçe de bir cerrahi işlem olduğu için riskleri var.  Bu riskler gelişmezse açıkçası hastaların ameliyat sonrası, kısa dönem, cerrahiye bağlı olarak ağrıların geçtikten sonra çoğunun da çok ciddi bir rahatlama, normal hayata dönme gibi bir durum söz konusu. Yani çözüm oluyor mu? Hasta eski sağlığına kavuşuyor mu? Tabi ki. Zaten bu onun için yapıyoruz. Sonuçta hareket range'i çok azalmış olan bir hastayı daha fazla yürütmek, daha fazla hareketli hale getirmek, daha yaşamın içine sokmak için yapılan bir cerrahi işlem. Ve hastalarımızın da çok ciddi bir rahatlama sağlayabiliyoruz protezin cerrahi ile.  Peki bunun dışında hazır sizi bulmuşken dizin diğer sorunları, dizlerde, diz eklemlerinde yaşanabilecek başka sorunlar, önerileriniz?  Tabi bu kireçlenme zaten aslında bazen de diz travması sonrası da gelişebiliyor, onun gibi.  Diz travması daha çok travma sonrası da oluşabiliyor.Bu da en çok spor yaralanmalarında görüyoruz.  Özellikle günümüzde gençlerin çok daha erken yaşta spora başlamasıyla ve maalesef birazcık bilgi eksikliğinin de yapılması nedeniyle, yeterli eğitimin verilmemesi nedeniyle de travmalarla çok sık karşılaşabiliyoruz. Genelde bu tip sorunlar travma sonrası çıkıyor.  Evet, bir darbe olması ve başka…  Tabi ki çok ciddi sportif bir faaliyet göstermeyenlerde de atıyorum, menisküs problemleri gibi problemler, kakıdak problemleri olabiliyor ama en çok gündelik hayatta karşımıza çıkan şey spor yaralanması. Spor derken, profesyonel spordan bahsetmiyorum. Yani hastanın, kişinin kendisinin gündüz yaptığı sporlarda ki en çok bizim karşımıza gelen yaralanmalar da bu sokak aralarındaki halı sahalar, kötü basket sahaları… Kendi çevremlerimde biliyorum, halı saha yaralanması oldukça fazla oluyor. Gerçekten ortopedistler için sürekli ne zaman bir travma görsek ve şey yapıyorsak çoğunluğunun bu sportif halı saha yaralanmaları olduğunu görebiliyoruz maalesef.  Peki, hemen bağlı olarak yine spor yaralanmalarına girdik. Orada ayak, ayak bileği sorunları, onlara biraz değinsek…  Tabii, aslına bakarsak bu spor yaralanmalarını biraz branş bazında değerlendirmek lazım ki hepimizin bildiği gibi tüm dünyada en çok popüler olan futbol ve futbolda da en çok gördüğümüz durumlardan biri. Ama yine ayak ve ayak bileği de gündelik hayatımızda çok ciddi olarak yaralanan bir durum.  Niye? Zeminin bozukluğu ve bu dikkatsiz yürüme sonrası burkulmalar, kırıklar, bağ yaralanmaları özellikle çok sık olarak karşımıza geliyor. Ve o yüzden bu tip yaralanmalar olduktan sonra erken aşamada tanının konulması ve tedavini yapılması çok önemli. Acil müdahale çok önemli galiba değil mi hocam? Evet. Bunun en önemli nedeni kronikleşebiliyor.  Eğer ilk başta yeterli kadar tedavi edilmezse, atıyorum bir bağda olan ayak bileğindeki bir yaralanma, eğer başta tedavi edilmezse sürekli tekrar eder hale geliyor ve bu da hakikaten insanların gündelik hayatını çok ciddi oranda bozabiliyor. Belki bu tip sorunların yaşanmasında, demin söylediniz gerçi de kilo, sağlıklı yaşam çok önemli galiba değil mi?  Yani yaşam kalitesi…  Bir insanın hakikaten kendisine bakması anlamında en önemli yapabileceği şey gerçekten o.  Çünkü kilo, spor yapmamak, hakikaten spor olmaması bizim ortopedi ve traumatoloji hareket bilimi zaten.  Olmaması ciddi bir bedende dejenerasyona gidiyor, eklemlerde dejenerasyona gidebiliyor.  O yüzden düzenli, tabii ki profesyonel spordan bahsetmiyorum, düzenli hafif aerobik dediğimiz, oksijenli yapılacakmış sporlar hastaların kemik ve tüm eklem yapılarının korunması anlamında çok önemli arz etmektedir. Ayak bileği sorunları çok yaygın görülüyor. Ayak bileği sorunlarıyla ilgili ne önerirsiniz? Müdahalesi…  Yine halı sahalarda veya normal sportif faaliyetlerde görülüyor. Bir kısmı da özellikle kar yağınca veya soğuk havalarda ayak burkulmasıyla da karşımıza gelebiliyor. Veya gündelik hayatımızda herhangi bir yerde burkarak geliyor.  Dediğim gibi bu durumlarda çok farklı farklı problemler oluşabiliyor.  Yani sadece bir yerde değil, en çok gördüğümüz mesela ayak bileğinde hem bağ yaralanması hem de kırıklarla karşımıza gelebiliyor. Bazı hastalarımız kırık olduğunu anlamadan üzerine basarak gidiyor ve hakikaten ciddi sorunlar oluşabiliyor.  O yüzden özellikle ayak bileği yaralanması veya bir travması geçirdikten sonra bu konuyla ilgili bir uzmanın değerlendirmesi ve ona göre erken aşamada tedavinin yapılması çok önemli. Hızlı müdahale, hızlı tedavi çok önemli diyorsunuz. Peki, ortopedi uzmanı olarak insanların yaşam döngüsü içerisinde temel olarak dikkat etmesi gereken şeyler neler hocam?  Ortopedi açısından sağlıklı yaşamak için, sağlıklı bir yaşam sürmek için, kaliteli bir yaşam sürmek için.  Aslında bu insan vücudu için genel olarak söyleyebileceğimiz şeyler.  Tabii ki az önce de söyledik, sportif faaliyetler yani aerobik sporlar, her gün yapılacak aerobik sporlar en önemli konulardan bir tanesi. Tabii bu yine benzer şekilde diyetine dikkat edip normal kiloda kalma anlamında da, özellikle mesela sigaranın bizim ortopedi ve travmatoloji yaralanmalarının iyileşmesinde çok ciddi negatif etkisi vardır. Çoğu yerde olduğu gibi ama bunu genelde çok insan bilmez.  Tedaviyi geciktirir. Evet, kırık kaynamasını mesela çok ciddi negatif etkileyen bir durum sigara içmek.  O yüzden de işte her türlü zararlı alışkanlıktan uzak durup bedeni spor ve uygun diyetle destekleyip beslenmek.  Beslenme, beslenme. Şeyin altını çizelim, sigarası hala zararlıdır.  Onu çizelim, lütfen sigara kullanmayın. Her şeye zararlı olduğu gibi. Evet, ortopedi ve travmatolojilerin eklenme ve kas yapısına da çok negatif etkili. Beslenme tabii ki normal, mesela aklıma geldiği için soruyorum. Bize çok ciddi sorulan bir soru vardı. Kırık oluştuktan sonra paça suyu, kemik içmesi… Evet, bu çok yaygın bir soru. Bizde klasik söylediğimiz şey şudur. Aslında yağlı bir yiyecek ve hiçbir iyileşmeye de katkısı olan bir şey değil. Normal diyetinizi, beslenmeye dikkat ederek yapacağınız diyetin çok daha iyi sonuçlar verebileceğini söyleyebiliriz. Yani o tip bir inanış aslında tamamen halk arasında bilinen bir yanlış inanış. Yanlış bir konu, yanlış bilinir. Kesinlikle pozitif bir etkisi yok iyileşmeye. Peki, bu anlamda bedeni sağlıklı tutmak için takviye edici gıda öneriyor musunuz? Neler kullanılmalı? Önce öneriyor musunuz tabii neler popüler oldu gündemde? Vitamin kullanımı, kalsiyum kullanımı, D vitamini kullanımı öneriyor musunuz? Sağlıklı bir insan için. Evet, rutin değil tabii. Yani aslında bu D vitaminini özellikle kan değerlerine bakarak vermek çok daha ideal. Tabii ki özellikle ileri yaştaki hastalarda birazcık daha bu kemik erimesi geliştirmeye başladığı için bunların çok daha yakın takip edilip buna bağlı olarak kullanılması gerekiyor. Ama D vitamini eksikliği gerçekten özellikle ülkemizde çok güneşe çıkmamak nedeniyle yaygın görülüyor. Ve ciddi halsizliğe, kas ağrılarına, kemik ağrılarına neden oluyor. Çok yaygın görülüyor D vitamini eksikliği toplumda. O yüzden değerlerinin ölçülüp buna göre verilecek ilaçların kullanılması gerekiyor tabii D vitamini ve kalsiyum açısından söylüyorum. Ama beyi kontrol yapıldıktan sonra diyorsunuz. Eksiklik saplandıktan sonra diyorsunuz.  Evet, bazı hastalarımız geliyor. Bu kanla baktığımızda gerçekten normal boyutlarda olduğunu görüyoruz.  O zaman vermeye gerek yok tabii ki. Çünkü özellikle kalsiyumun ve D vitamininin fazlası da gen etkiler yapabiliyor. O yüzden çok önermiyoruz onu. Peki şu biraz geri döneceğim ama çok sorulduğu için, çok sorulan soru olduğu için. Son zamanlarda tıp teknolojisi oldukça gelişti.Bunu biliyoruz. Cerrahi operasyonlarla ilgili şunu söyler misiniz? Hastalarımız çekinmesinler. Genellikle çekinilen işte eklem sağlığında, ortopedide hastaların çekindiği operasyonlar bunlar. Protez cerrahisine bakıyoruz. Evet, protez cerrahisinde süreç zor olduğu için. Çekinmesinler, son teknoloji kullanılan teknolojiler neler? Evet, tabii artık son aşamaya geldiğimiz bir diz kireçlenmesi veya eklem kireçlenmesi diyelim. Artık protez dışında bir cerrahi tedavi yok dedik. Kesinlikle bu cerrahiler çok basit cerrahiler değil ama hastanın alacağı sonuç itibariyle kesinlikle çekinmeden yapılabileceği şeyler. Riskleri her cerrahi kadar var. Ama ameliyat sonrası kazançları çok daha yüksek oranda oluyor. Çünkü ağrısız yaşam bizim zaten en büyük hayat felsefemiz. Ve bu ağrısız yaşam içinde gerçekten endikasyonlu ve gerçek doğru hasta yapılmış protez cerrahisiyle çok daha iyi sonuçlar alıyoruz. Ki günümüzde yine protez cerrahisi demişken robotik protez dediğimiz bir protez cerrahisi de daha çok kullanılmaya başladı. Bu robotik protez kullanımıyla hastaların rehabilitasyon süreci çok daha hızlı olabiliyor. Ve o ağrısız normal yaşama dönemi geçmesi de çok daha hızlı bir şekilde yapılabilmekte bu durumda robotik cerrahiyle. Peki. Hocam çok teşekkür ediyorum. Ben teşekkür ediyorum hocam. Verdiğiniz bilgiler için sağ olun. Çok sağ olun, çok teşekkür ediyorum. Değerli dostlar bugün ortopedi ve travmatoloji uzmanı Prof. Dr. Cem Nuri Aktekin'i konuk ettik. Eklem sağlığını, kireçlenmeyi konuştuk, diş sorunlarını konuştuk, ayağı ve ayak bileği sağlığını konuştuk. Sağlıklı sağlık bilgisi için lütfen kanalımıza abone olun. Yorumlarınızı bize iletin. Yorumlarınız bundan sonraki programlarımıza ışık tutacaktır. Sağlık yaşamın en kıymetli hediyesidir diyoruz her zaman olduğu gibi. Sağlıkla kalın. Hoşçakalın.